Facebook



Facebook, założony w 2004 roku, jest najpopularniejszym serwisem społecznościowym na świecie, z 2 miliardami aktywnych użytkowników miesięcznie w czerwcu 2017 roku. Szacuje się, że 68% wszystkich dorosłych Amerykanów ma Konto na Facebooku. Facebook pozwala użytkownikom tworzyć profile i łączyć się z siecią znajomych. Użytkownicy mogą udostępniać informacje i reagować na treści online swoich znajomych. Facebook umożliwia użytkownikom łączenie się z innymi, a tym samym może zaspokoić potrzebę połączenia społecznościowego. Facebook umożliwia również użytkownikom zaprezentowanie się dużej liczbie osób w kontrolowanym środowisku. Te prezentacje dokładnie odzwierciedlają osobowości użytkowników, ale zazwyczaj są bardziej pozytywne niż autoprezentacje offline. Facebook wpłynął na jednostki i społeczeństwo na różne sposoby. Na poziomie indywidualnym może to mieć pozytywne skutki, w tym zwiększenie wsparcia społecznego i umożliwienie użytkownikom utrzymywania dużych sieci słabych więzi. Negatywne skutki to odwrócenie uwagi od innych zadań życiowych, napięcie w romantycznych związkach, depresja związana z niepochlebnymi porównaniami z innymi osobami na Facebooku oraz możliwe uzależnienie od platformy. Facebook odgrywał rolę w ruchach społecznych i politycznych, takich jak zwiększanie frekwencji wyborczej, szerzenie wiedzy na temat celów charytatywnych i pomaganie ludziom w organizowaniu protestu politycznego. Ten wpis omawia historię Facebooka, dane demograficzne użytkowników i funkcje; jego zastosowania indywidualne i biznesowe; motywacje i cechy użytkowników; oraz jego wpływ społeczny, psychologiczny i polityczny.

Historia i wzrost

Facebook został założony w 2004 roku przez Marka Zuckerberga, Dustina Moskovitza, Chrisa Hughesa i Eduardo Saverina na Uniwersytecie Harvarda w Cambridge w stanie Massachusetts. Założyciele wkrótce rozszerzyli Facebooka na inne uniwersytety Ivy League. Ten wzrost był kontynuowany po przeniesieniu firmy do Palo Alto w Kalifornii, kiedy dodano dodatkowe sieci uniwersyteckie, średnie i robocze. W 2006 roku Facebook stał się dostępny dla wszystkich, a w kolejnej dekadzie szybko się rozwijał.

Dane demograficzne użytkowników Facebooka

Od 2016 r. 79% dorosłych Amerykanów korzystających z Internetu miało profil na Facebooku, co stanowi 68% wszystkich dorosłych Amerykanów. Najbardziej prawdopodobną grupą korzystającą z Facebooka są młodzi dorośli, ale jest on popularny wśród wszystkich grup wiekowych. Od 2014 r. 87% dorosłych online w wieku od 18 do 29 lat, 73% osób w wieku od 30 do 49 lat, 63% osób w wieku od 50 do 64 lat i 56% osób w wieku powyżej 65 lat korzystało z Facebooka. Chociaż korzystanie z Facebooka jest nadal powszechne wśród nastolatków i młodych dorosłych, wielu z nich jest bardziej aktywnych w innych serwisach społecznościowych, które ich zdaniem zapewniają większą prywatność. Kobiety nieco częściej niż mężczyźni korzystają z Facebooka. Używanie jest stosunkowo równomiernie rozłożone między różnymi grupami etnicznymi, poziomami dochodów i lokalizacjami geograficznymi (miejskie, podmiejskie i wiejskie). Chociaż Facebook powstał w Stanach Zjednoczonych, od 2016 roku prawie 85% użytkowników mieszkało poza Stanami Zjednoczonymi i Kanadą. Facebook miał mniejszą penetrację w Azji, po części dlatego, że rodzime serwisy społecznościowe są bardziej popularne. Facebook został również zbanowany lub ograniczony w niektórych krajach, w tym w Chinach, Korei Północnej, Bangladeszu i Iranie.

Zastosowania i funkcje

Facebook umożliwia użytkownikom tworzenie indywidualnych profili, które można powiązać z profilami osób w ich kręgu znajomych. Układ profilu jest ujednolicony dla wszystkich użytkowników i zazwyczaj zawiera zdjęcie oraz imię i nazwisko użytkownika. Użytkownicy mogą umieszczać w swoich profilach podstawowe dane demograficzne i osobowe, takie jak płeć, status związku, informacje o wykształceniu i pracy, miejsce zamieszkania oraz opis osobisty. Chociaż profil jest dość statyczny, strona zawiera również oś czasu, zwaną "ścianą" sprzed 2012 roku, która jest częściej aktualizowana. Użytkownicy Facebooka publikują aktualizacje statusu na swojej osi czasu. Aktualizacje te mogą obejmować zdjęcia, filmy, łącza do witryn internetowych lub tekst. Głównym zastosowaniem Facebooka jako platformy społecznościowej jest łączenie osób z innymi użytkownikami i udostępnianie informacji. Profil użytkownika może być udostępniany publicznie lub tylko swoim kontaktom (znanym w serwisie jako "znajomi"). Użytkownicy mogą również dostosować prywatność swojego profilu i aktualizacje statusu, wybierając podgrupy znajomych, aby mieć dostęp do niektórych aspektów ich profilu. Użytkownicy mogą wyszukać czyjś profil i wysłać tej osobie "zaproszenie do znajomych" (które prosi o połączenie profili), a odbiorca może zaakceptować lub odrzucić prośbę. Gdy dwaj użytkownicy zostaną przyjaciółmi, zwykle mają pełny dostęp do przeglądania i publikowania informacji na swoich profilach na Facebooku. Od 2014 roku średnia liczba znajomych na użytkownika wynosiła 338, przy medianie 200 znajomych. Należy jednak zauważyć, że liczba znajomych jest związana z wiekiem, tak że młodsi użytkownicy mają zwykle więcej przyjaciół niż starsi użytkownicy. Większość znajomych użytkowników na Facebooku to ci, których poznali poza internetem. Sieci społecznościowe Facebooka prawdopodobnie obejmują zróżnicowaną grupę przyjaciół, członków rodziny, sąsiadów, współpracowników, byłych przyjaciół i byłych kolegów z klasy. Użytkownicy mogą czasami kontaktować się z nieznajomymi za pośrednictwem Facebooka. Badanie z 2014 roku wykazało, że 39% użytkowników Facebooka miało co najmniej jednego znajomego, którego poznali za pośrednictwem platformy. Istnieje wiele sposobów interakcji użytkowników Facebooka ze sobą. Inni użytkownicy mogą publikować komentarze na temat aktualizacji statusu użytkownika lub wyrażać zgodę, klikając przycisk "Lubię to", prostą ikonę dłoni wykonującą gest uniesienia kciuka. Przycisk "Lubię to" jest zintegrowany z wieloma innymi stronami internetowymi, umożliwiając użytkownikom oznaczanie akceptacji innych treści internetowych w ich sieci na Facebooku bez konieczności logowania się do Facebooka. Użytkownicy mogą również przesyłać aktualizacje bezpośrednio do swoich znajomych stron. Mogą umieszczać zdjęcia na własnej osi czasu i "oznaczać" (lub publicznie identyfikować) swoich znajomych na zdjęciach lub postach, tak aby te posty pojawiały się również na osi czasu znajomych. Użytkownicy Facebooka mogą również wykorzystywać platformę do tworzenia grup, które otrzymują okresowe aktualizacje oraz zapraszać znajomych na wydarzenia off-line. Możliwa jest również wymiana prywatnych wiadomości błyskawicznych za pośrednictwem Facebooka. Gdy użytkownicy logują się do Facebooka, zostaną powiadomieni o prywatnych wiadomościach, aktualizacjach na własnej osi czasu, takich jak komentarze i polubienia znajomych oraz zaproszenia na wydarzenia lub nadchodzące wydarzenia. Użytkownicy otrzymują również "kanał informacyjny", który zawiera posty znajomych, a także niektóre treści sponsorowane przez reklamodawców. Użytkownicy mogą kontrolować ten kanał informacyjny, blokując wyświetlanie postów niektórych znajomych. Jednak Facebook w większości kontroluje kanał informacyjny, używając swoich algorytmów do dostosowywania treści do tego, co najbardziej zainteresuje użytkownika. Na przykład ważne ogłoszenia od znajomych, takie jak narodziny dziecka lub zaręczyny, zostaną przeniesione na górę kanału informacyjnego, podobnie jak aktualizacje od znajomych, z którymi użytkownik często wchodzi w interakcje. Wpisy, które użytkownik lubi lub linki, które użytkownik kliknie, zostaną uwzględnione przez te algorytmy, dzięki czemu w przyszłości użytkownicy zobaczą treści podobne do treści, z którymi byli najbardziej zaangażowani.

Zastosowania marketingowe i biznesowe

Witryna jest również używana przez firmy i organizacje, które utrzymują strony firmowe jako sposób komunikowania się z klientami i powiększania bazy klientów. Użytkownicy mogą zostać fanami strony firmowej i otrzymywać od firmy okresowe aktualizacje, w tym informacje o ofertach promocyjnych. Strony te mogą również umożliwiać klientom bezpośrednią interakcję z firmą. Jednak niektóre badania sugerują, że użytkownicy stają się fanami firm nie po to, aby wchodzić w interakcje z firmą, ale raczej dlatego, że przynależność do marki pomaga im wyrazić własną tożsamość. Facebook zapewnia również reklamodawcom wyjątkowe możliwości marketingowe. Mogą kierować reklamy do określonych użytkowników na podstawie lokalizacji geograficznej i informacji w profilu użytkownika, takich jak płeć, wykształcenie lub hobby. Może to być niedrogi sposób na dotarcie do określonych typów klientów, ale we wrześniu 2017 r. organizacja informacyjna ProPublica poinformowała, że jest w stanie kupić reklamy skierowane do użytkowników, którzy wymienili zainteresowania, takie jak "nienawidzący Żydów" i "Jak palić Żydów". Facebook odpowiedział, tymczasowo usuwając niektóre opcje kierowania reklam, mówiąc, że opcje te będą niedostępne, dopóki Facebook nie będzie w stanie określić, jak uniemożliwić ich wykorzystywanie do celów dyskryminacyjnych.

Motywacje do korzystania z Facebooka

Istnieje wiele powodów, dla których ludzie decydują się na korzystanie z Facebooka. Ogólnokrajowa ankieta przeprowadzona w 2013 roku wśród amerykańskich użytkowników Facebooka wykazała, że najczęstszymi powodami korzystania z Facebooka były przeglądanie zdjęć i filmów, dzielenie się informacjami z dużą liczbą osób jednocześnie, przeglądanie humorystycznych lub zabawnych postów, śledzenie bieżących wydarzeń, uczenie się, jak pomagać innych i otrzymywanie wsparcia od własnej sieci społecznościowej. Jedną z proponowanych ram zrozumienia, dlaczego ludzie korzystają z Facebooka, jest podzielenie motywacji użytkowników na dwie kategorie: (1) potrzeby przynależności i (2) potrzeby autoprezentacji. Potrzeby przynależności obejmują akceptację i poczucie więzi z innymi ludźmi. Potrzeba autoprezentacji polega na przedstawianiu innej wersji siebie innym ludziom. Facebook może zaspokoić potrzebę przynależności, ponieważ umożliwia poszczególnym osobom pozostawanie w kontakcie z wieloma kontaktami społecznościowymi i zapewnia wiele możliwości komunikacji. Badania dotyczące skuteczności Facebooka w zaspokajaniu tych potrzeb są zróżnicowane. Dowody sugerują, że ogólnie czas spędzony na Facebooku prowadzi do większego poczucia więzi społecznych, ale prawdą jest również, że osoby, które czują się wykluczone społecznie, są zmotywowane do korzystania z Facebooka jako sposobu radzenia sobie z tymi uczuciami. Niektórzy twierdzą, że ponieważ sygnały społeczne są znacznie bardziej ograniczone w interakcjach online niż twarzą w twarz, platformy społecznościowe, takie jak Facebook, mogą zaszkodzić istniejącym związkom. Hipoteza kompensacji społecznej zakłada, że ci, których życie towarzyskie poza siecią jest niezadowalające, będą w stanie zrekompensować tę słabość, kultywując bogatsze życie online. Badania nad rolą Facebooka w szerszym życiu społecznym jednostek generalnie potwierdzają hipotezę "bogaci stają się bogatsi, biedni stają się biedniejsi". Zgodnie z tą hipotezą ci, którzy są już społecznie dobrze połączeni poza siecią i mają pozytywne relacje społeczne poza siecią ("bogaci"), przenoszą te pozytywne relacje do swojego internetowego kręgu społecznościowego. W przypadku tych osób Facebook wzmacnia ich sieć społecznościową i potwierdza ich relacje. Ci, którzy są społecznie odizolowani lub niedostosowani ("ubodzy"), z drugiej strony, mają tendencję do przenoszenia swoich problemów społecznych offline do świata online i częściej czują się oddzieleni lub mają negatywne interakcje na Facebooku. Ponieważ Facebook służy jako miejsce do utrzymywania, wzmacniania lub ożywiania istniejących więzi, a nie do poznawania nowych ludzi, uzupełnia istniejące relacje i nie służy do kompensowania słabych więzi społecznych offline. Facebook zapewnia użytkownikom wiele możliwości zaspokojenia potrzeb autoprezentacji. Pozwala użytkownikom szybko i łatwo prezentować informacje o sobie dużej sieci osób. Facebook pozwala również użytkownikom na dużą kontrolę nad tym, co prezentują online, w porównaniu z tym, co prezentują offline. Badania pokazują, że użytkownicy Facebooka dokładnie przedstawiają swoją osobowość na swoich profilach online. Jednak Facebook daje użytkownikom możliwość zaprezentowania bardziej wyidealizowanych wersji siebie ze względu na wysoki poziom kontroli, jaką mają nad swoją postacią online. Inne badania pokazują, że ludzie zazwyczaj publikują więcej pozytywnych informacji na swoich profilach na Facebooku, tworząc wrażenie, że są szczęśliwsi niż w rzeczywistości. Jednak użytkownikom Facebooka trudno jest być jawnie nieuczciwym, ponieważ ich posty mogą być oglądane przez całą ich sieć społecznościową, a jawne kłamstwa łatwo zostałyby ujawnione.

Cechy osobowości

Związani z korzystaniem z Facebooka Psychologowie zbadali, w jaki sposób osobowość odnosi się do korzystania z Facebooka. Powszechnie akceptowaną ramą do badania osobowości jest pięcioczynnikowy model osobowości, często nazywany modelem Wielkiej Piątki, który zakłada, że osobowość najlepiej opisuje pięć wymiarów cech: (1) ugodowość, (2) ekstrawersja, (3) sumienność, (4) otwartość i (5) neurotyzm. Osoby o wysokim wskaźniku ugodowości są zwykle ciepłe w relacjach międzyludzkich, sympatyczne i chętne do współpracy. Ekstrawersja charakteryzuje się towarzyskością, gadatliwością i energią. Sumienność wymaga bycia praktycznym, zorganizowanym i odpowiedzialnym. Otwartość charakteryzuje się otwartością na nowe doświadczenia i kreatywnością. Wreszcie, neurotyzm obejmuje bycie nastrojowym, temperamentnym i niestabilnym emocjonalnie. Inwentarze osobowości mogą mierzyć stopień, w jakim dana osoba posiada każdą z tych cech. Kilka badań wykazało, że osoby o wysokiej ekstrawersji częściej mają profil na Facebooku i częściej korzystają z witryny, ale niektóre badania nie wykazały tej korelacji. Wczesne badania wykazały, że otwartość była związana z korzystaniem z Facebooka, szczególnie wśród osób starszych, ale nowsze badania nie wykazały tej korelacji. Jest tak prawdopodobnie dlatego, że gdy Facebook stał się bardziej wszechobecny wśród różnych grup wiekowych, większa otwartość nie była już wymagana, aby przyciągnąć osoby do witryny. Istnieją również dowody na to, że osoby sumienne rzadziej korzystają z Facebooka i ostrożniej podchodzą do tego, co prezentują w sieci. Ugodowość generalnie nie jest związana z korzystaniem z Facebooka per se, ale istnieją dowody na to, że osoby ugodowe są bardziej zmotywowane do korzystania z Facebooka w celu zaspokojenia potrzeb związanych z przynależnością, takich jak poczucie więzi z innymi. Ustalenia dotyczące związku między neurotyzmem a korzystaniem z Facebooka były mieszane pod względem tego, jak neurotyzm odnosi się do częstotliwości użytkowania. Istnieją jednak dowody na to, że osoby neurotyczne mogą ujawniać więcej informacji na Facebooku, jeśli czują, że pozwala im to wyrazić unikalne aspekty siebie, których nie wyrażają offline. Naukowcy zbadali również związek między poczuciem własnej wartości a korzystaniem z Facebooka. Nie ma wyraźnego związku między poziomem samooceny a ogólnym korzystaniem z Facebooka. Istnieją jednak dowody na to, że samoocena wpływa na motywację jednostek korzystających z Facebooka. Osoby z niską samooceną częściej postrzegają Facebooka jako miejsce, w którym mogą szukać uwagi i wsparcia innych bez nakładania na siebie nadmiernego ciężaru. Ponieważ jednak osoby o niskim poczuciu własnej wartości zwykle publikują więcej negatywnych informacji na Facebooku, robią złe wrażenie na innych i otrzymują mniej opinii na temat tych negatywnych postów. Wiele badań dotyczyło związku między narcyzmem a korzystaniem z Facebooka. Narcyzm można opisać jako przesadną potrzebę samodoskonalenia i pragnienie bycia podziwianym przez innych. Kilka badań wykazało związek między narcyzmem a czasem spędzonym na Facebooku. Badania wykazały również, że narcyzi publikują więcej autopromocji treści, takie jak pochlebne zdjęcia i treści, które ogólnie sugerują, że są zaabsorbowani sobą lub chcą się wypromować. Niektórzy twierdzili, że Facebook zachęca do narcyzmu, umożliwiając jednostkom nadawanie drobnych szczegółów z ich życia dużej liczbie osób. Sugerują to jednak badania nad związkiem przyczynowym między narcyzmem a korzystaniem z Facebooka bardziej prawdopodobne jest, że Facebook przyciąga narcyzów niż to, że Facebook zwiększa narcyzm.

Skutki społeczne

Facebook ułatwił ludziom utrzymywanie kontaktów i poznawanie odległych przyjaciół, znajomych i krewnych. Ogłoszenia o ważnych wydarzeniach życiowych, takich jak ślub czy narodziny dziecka, można natychmiast udostępnić dużej sieci przyjaciół, rodziny i znajomych. Niektórzy badacze twierdzili, że Facebook może zaspokoić potrzeby zachowań związanych z uwodzeniem społecznym, które utrzymują więzi społeczne i zapewniają stabilność w grupach społecznych. W życiu offline funkcję tę pełnią plotki i small talk. Dzięki Facebookowi te funkcje uwodzenia można rozszerzyć na członków sieci społecznościowych, którzy mieszkają w dużej odległości i/lub są widywani rzadko. Jednak jest mało prawdopodobne, aby Facebook zwiększył liczbę bliskich przyjaciół, jaką ma dana osoba. W teorii socjologicznej rozróżnia się silne i słabe więzi społeczne. Silniejsze więzi to te, które wiążą się z większą inwestycją czasu, intensywnością, bliskością emocjonalną i wzajemnym ujawnieniem się. Osoby zwracają się do tych, z którymi mają silne więzi w chwilach stresu i polegają na tych związkach w celu uzyskania wsparcia emocjonalnego. Słabe więzi bywają przydatne, ponieważ mogą dostarczać informacji, służyć jako kontakty zawodowe lub budować mosty między odrębnymi grupami społecznymi. Ponieważ silne więzi wymagają znacznych inwestycji, liczba takich więzi, które ludzie mogą utrzymać, jest ograniczona. Facebook pozwala użytkownikom utrzymywać znacznie więcej słabych, powierzchownych więzi, niż byłoby to możliwe offline. W ten sposób pozwala użytkownikom utrzymywać i pielęgnować relacje z bliskimi przyjaciółmi oraz zarządzać bardzo dużą liczbą słabych więzi. Facebook może również powodować dyskomfort w sieciach społecznościowych. W ankiecie przeprowadzonej w 2013 roku wśród użytkowników Facebooka, Pew Research Center odkryło, że najbardziej nielubianym przez użytkowników aspektem Facebooka było "nadmierne udostępnianie" przez ich znajomych, na które wskazało 36% uczestników. Inne obawy zidentyfikowane w tym badaniu dotyczyły kwestii prywatności, na przykład inne publikowały informacje i zdjęcia użytkownika bez pozwolenia (36%) oraz inne osoby widziały posty i komentarze, które ktoś uważał za prywatne (27%). Wreszcie, Facebook wystawia życie użytkowników na większą kontrolę. W ankiecie Pew użytkownicy Facebooka wyrazili zaniepokojenie, że Facebook wywiera presję społeczną, aby udostępniać zbyt wiele informacji o sobie (24%), posty treści, które przyciągnęłyby uwagę (12%) lub polubienia lub skomentowania treści znajomych (12%). Badania wykazały, że negatywne opinie lub ich brak na Facebooku mogą negatywnie wpływać na samoocenę użytkowników. Inne badania wykazały, że użytkownicy czują się niekomfortowo, gdy otrzymują zaproszenia do grona znajomych od osób ze swojego kręgu zawodowego, którym nie chcą udostępniać danych osobowych. Facebook może mieć również pewien negatywny wpływ na życie społeczne offline. Na przykład korzystanie z Facebooka wiąże się z większą zazdrością w romantycznych związkach, ponieważ osoby już skłonne do zazdrości mają tendencję do monitorowania stron swoich partnerów na Facebooku. To monitorowanie może podsycać zazdrość, ponieważ Facebook zawiera wiele niejednoznacznych informacji, a ta zwiększona zazdrość może prowadzić do jeszcze większego monitorowania, tworząc błędne koło. Wykazano, że nadużywanie Facebooka i kontakt z byłymi partnerami romantycznymi na Facebooku są źródłem konfliktów dla par. Facebook może przyczyniać się do prokrastynacji i rozpraszać uwagę w miejscu pracy. Niektórzy użytkownicy podejmują świadomą decyzję o opuszczeniu Facebooka ze względu na jego negatywny wpływ na ich życie. Najczęściej wymienianymi powodami rezygnacji z Facebooka są: bezcelowość, odwracanie uwagi od pilniejszych spraw i stwarzanie problemów związanych z prywatnością.

Wpływ psychologiczny

Psychologowie starali się zrozumieć, w jaki sposób korzystanie z Facebooka wpływa na psychikę użytkowników. Aby w pełni zrozumieć jego wpływ, należy rozróżnić aktywne i pasywne użytkowanie. Aktywne korzystanie obejmuje publikowanie aktualizacji i zdjęć oraz komentowanie treści innych osób. Używanie bierne polega na przeglądaniu profili innych osób i przeglądaniu treści w swoim kanale informacyjnym. Badania sugerują, że aktywne i pasywne używanie może mieć różne skutki psychologiczne. Jedną z konsekwencji korzystania z Facebooka, zwłaszcza biernego, jest to, że prowadzi do porównań społecznych. Ponieważ można łatwo uzyskać dostęp do wielu informacji społecznych o innych, jest ich znacznie więcej możliwości porównania się z innymi na Facebooku niż w życiu offline. Szczególnie szkodliwą formą porównań społecznych jest porównanie społeczne w górę (porównywanie się z tymi, którzy odnoszą większe sukcesy niż ja). Ponieważ użytkownicy Facebooka mają tendencję do publikowania bardziej pozytywnych i pochlebnych treści na Facebooku, a znacznie mniej o życiowych trudnościach i frustracjach, możliwości porównań w górę jest mnóstwo. Niektóre badania wykazały, że ta tendencja do porównywania się w górę na Facebooku wiąże się z większą depresją. Pasywne korzystanie z Facebooka może również skutkować zarażeniem emocjonalnym. Zarażenie emocjonalne ma miejsce, gdy czyjś nastrój zmienia się pod wpływem nastrojów innej osoby (np. uczucie smutku z powodu spędzenia czasu z kimś, kto jest smutny). Eksperyment, w którym Facebook systematycznie zmieniał kanały informacyjne użytkowników, aby wyświetlać bardziej pozytywne lub negatywne treści emocjonalne w postach ich znajomych, wykazał niewielkie, ale statystycznie wiarygodne efekty zarażenia emocjonalnego. Niektórzy badacze zbadali możliwość uzależnienia użytkowników od Facebooka. Nawykowe, ekstremalne korzystanie z Facebooka, motywowane chęcią zmiany nastroju i ucieczki przed negatywnymi uczuciami, może wskazywać na uzależnienie. Niektórzy twierdzili, że uzależnienie od Facebooka jest podtypem uzależnienia od Internetu, co samo w sobie jest kontrowersyjne jako diagnoza psychologiczna. Potrzebne są dalsze badania, aby ustalić, czy uzależnienie od Facebooka jest zjawiskiem klinicznie istotnym. Wykazano również, że korzystanie z Facebooka ma korzyści psychologiczne. Wykazano, że otrzymywanie komentarzy i polubień na ich treściach na Facebooku daje użytkownikom poczucie, że są wspierani przez innych, szczególnie jeśli te odpowiedzi pochodzą od bliskich osób. Zarówno jakość, jak i ilość informacji zwrotnych otrzymanych na Facebooku może przyczynić się do poczucia wsparcia. Zgodnie z badaniami nad znaczeniem utrzymywania więzi społecznych na starość, jedno badanie wykazało, że akceptowanie, ale nie wysyłanie zaproszeń do znajomych wiązało się z większą długowiecznością.

Skutki społeczne i polityczne

Facebook był używany do orędowania spraw społecznych. Na przykład w 2010 roku Facebook wprowadził funkcję "Głosowałem", która umożliwiała użytkownikom łatwe udostępnianie statusu wskazującego, że głosowali w dniu wyborów. Badania skuteczności tej funkcji oszacowały, że w tym roku głosowało dodatkowych 340 000 Amerykanów. W 2014 roku w mediach społecznościowych rozprzestrzeniła się akcja charytatywna Ice Bucket Challenge, wspierająca świadomość na temat stwardnienia zanikowego bocznego (ALS lub choroby Lou Gehriga). Uczestnicy rzuciliby wyzwanie przyjaciołom, aby wylali sobie wiadro lodowatej wody na głowy lub przekazali darowiznę finansową na wsparcie badań nad ALS. Ponad 28 milionów użytkowników Facebooka skomentowało lub polubiło post z wyzwaniem, a przesłano ponad 2,4 miliona filmów Ice Bucket. Facebook wprowadził również przycisk "Przekaż darowiznę" na stronach organizacji non-profit na Facebooku, umożliwiając użytkownikom łatwe bezpośrednie przekazywanie darowizn na cele charytatywne. Facebook uruchomił funkcję "kontroli bezpieczeństwa" w 2014 roku, umożliwiając użytkownikom oznaczanie siebie jako bezpiecznych podczas katastrof występujących w ich okolicy, takich jak klęski żywiołowe i ataki terrorystyczne. Facebook miał wpływ na sposób, w jaki ludzie otrzymują informacje o nowościach i bieżących wydarzeniach. Badanie przeprowadzone w 2016 roku przez Pew Research Center wykazało, że 62% dorosłych korzysta z Facebooka jako sposobu na otrzymywanie wiadomości, a 18% robi to często. Sugerowano, że może to stanowić problem ze względu na jednorodność sieci społecznościowych użytkowników i algorytmiczne filtrowanie treści przez Facebooka. Jeśli użytkownicy dzielą się wiadomościami z podobnymi znajomymi, mogą otrzymać nieobiektywną próbkę źródeł wiadomości. Na przykład, jeśli znajomi użytkownika są głównie liberałami politycznymi, jest bardziej prawdopodobne, że zobaczy on wiadomości ze źródeł liberalnych niż konserwatywnych. Jest to spotęgowane przez filtrowanie Facebooka, ponieważ im częściej użytkownik klika linki z jednego rodzaju źródła, tym więcej podobnych linków jest mu pokazywanych w przyszłości. Podczas wyborów prezydenckich w USA w 2016 r. fałszywe wiadomości były często udostępniane w mediach społecznościowych i rozpowszechniane w sieciach podobnie myślących użytkowników. W raporcie amerykańskich agencji wywiadowczych ze stycznia 2017 r. stwierdzono, że setki rosyjskich "trolli" lub płatnych użytkowników mediów społecznościowych zamieszczały negatywne wiadomości na temat kandydatki Demokratów na prezydenta Hillary Clinton. We wrześniu 2017 r. Facebook poinformował, że wewnętrzne dochodzenie ujawniło 100 000 USD wydatków na reklamę setek fałszywych kont i stron, które prawdopodobnie były obsługiwane poza Rosją. Większość reklam nie wspominała o Clinton ani jej republikańskim przeciwniku Donaldzie Trumpie, ale raczej dotyczyła dzielących kwestii społecznych. Reklamy stały się częścią dochodzenia Kongresu i specjalnego doradcy Roberta Muellera w sprawie domniemanej rosyjskiej ingerencji w wybory prezydenckie w 2016 roku. Facebook odegrał również rolę w ruchach politycznych na całym świecie. Użytkownicy mogą tworzyć grupy, aby bronić spraw politycznych, rozpowszechniać informacje, jednoczyć osoby o podobnych poglądach i działać jako petycje o zmiany. Grupy mogą również rozprzestrzeniać się w proteście, na przykład w RPA w 2008 roku, kiedy tysiące użytkowników Facebooka protestowało przeciwko taktyce policji podczas napadów na kluby nocne. Facebook był wymieniany jako znaczący wpływ podczas Arabskiej Wiosny, która doprowadziła do egipskiej rewolucji w 2011 roku. Platformy społecznościowe, takie jak Facebook, były również wykorzystywane jako narzędzia rekrutacyjne dla ISIS.



Powrót

File Transfer Protocol



Protokół przesyłania plików (FTP) jest szeroko stosowany w Internecie do przesyłania plików przez sieci, przesyłania i pobierania plików na serwery oraz uzyskiwania dostępu do archiwów online; może być również używany do tworzenia i usuwania katalogów i plików list. FTP może odnosić się do protokołu oprogramowania lub do czynności wysyłania plików przy użyciu tego protokołu. Jego celem jest zachęcenie do udostępniania plików między komputerami i ochrona użytkowników przed heterogenicznością systemów przechowywania plików. FTP jest często używany do przenoszenia plików, które są zbyt duże, aby można je było wysłać pocztą e-mail. FTP jest podobny do protokołu przesyłania hipertekstu, ale jest bardziej niezawodny; ale FTP jest wolniejszy i bardziej wrażliwy na zapory ogniowe. FTP wdraża architekturę klient-serwer. Zwykle do zalogowania się wymagana jest nazwa użytkownika i hasło, chociaż niektóre hosty pozwalają na anonimowy dostęp FTP, który umożliwia użytkownikom pobieranie grafiki, muzyki, filmów i innych plików. Wykorzystuje oddzielne kanały danych i kontroli, pierwszy do wysyłania poleceń do serwera FTP, a drugi do przenoszenia plików. FTP może działać aktywnie lub pasywnie: jest aktywny, gdy serwer FTP łączy się z klientem i pasywny, gdy klient z zaporą ogniową używa połączenia kontrolnego do wysłania polecenia PASV do serwera, w którym to przypadku serwer FTP informuje klienta, do którego port, z którym powinien się połączyć. Większość przeglądarek korzysta z trybu pasywnego. Protokołu FTP można używać interaktywnie lub w trybie wsadowym, przetwarzając pliki tekstowe ASCII. Większość przeglądarek internetowych może pobierać pliki przechowywane na serwerach FTP, chociaż FTP działa lepiej z dedykowanymi klientami. FTP jest więc szeroko stosowany w kontekstach korporacyjnych i akademickich, szczególnie do zarządzania serwerami stron internetowych. FTP powstał jako interfejs wiersza poleceń przed pojawieniem się graficznych interfejsów użytkownika i był używany w systemach operacyjnych Unix, Windows i Linux. Oryginał został opublikowany w 1972 roku jako Prośba o komentarze 114 przez Abhay Bhushan. Po raz pierwszy został opracowany do implementacji na hostach w Massachusetts Institute of Technology. FTP działał w Network Control Program, dopóki nie został zastąpiony przez TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) w 1980 roku. Z biegiem czasu został opracowany dla komputerów stacjonarnych, serwerów i urządzeń mobilnych. Dostęp do FTP można uzyskać na trzy sposoby, za pośrednictwem (1) klientów wizualnych (najłatwiejszych i najczęściej używanych), (2) przeglądarek i (3) wierszy poleceń. Obecnie większość programów FTP jest przyjazna dla użytkownika i zorientowana graficznie. Dostępnych jest wiele programów FTP, z których niektóre są bezpłatne i mają otwarte źródła (np. FileZilla, Cyberduck), a niektóre są zastrzeżone (np. Fling FTP, FTP Voyager). FTP nigdy nie został zaprojektowany jako bezpieczny protokół. Nie szyfruje swojego ruchu i jest dobrze znany ze swoich słabych punktów bezpieczeństwa. W związku z tym jest podatny na różne formy ataków, w tym brutalną siłę (osoba atakująca używa wielu haseł), przechwytywanie lub podsłuchiwanie pakietów (program przechwytujący ruch w sieci) oraz buforowanie (w którym jeden program podszywa się pod inny). Pochodne FTP obejmują FTPS (FTP Secure), który umożliwia szyfrowanie plików; Protokół transferu plików SSH, który wykorzystuje bezpieczną powłokę; Trivial File Transfer Protocol, prosta wersja typu lock-step; oraz Simple File Transfer Protocol, niezabezpieczona wersja, która stała się historyczną ciekawostką.


Powrót

Flaming



Flaming to akt celowego publikowania wrogich, niegrzecznych lub obraźliwych wiadomości (flaming) użytkownikom Internetu, często w odpowiedzi na wcześniejsze posty i często z użyciem wulgaryzmów i wulgaryzmów. Ma na celu spowodowanie szkód emocjonalnych i wywołanie reakcji emocjonalnych. Z definicji nie jest konstruktywny i nie ma na celu oferowania pomocnych rad. Najczęściej można go znaleźć na tablicach ogłoszeń, mediach społecznościowych, Facebooku, czatach, grach wideo i YouTube, ale może również pojawiać się na blogach, e-mailach, wiadomościach tekstowych i podobnych miejscach. Często wynika to z istotnych różnic politycznych lub moralnych, ale może też pochodzić od osób młodocianych lub z zaburzeniami psychicznymi. Flaming ma często charakter seksistowski, rasistowski lub homofobiczny i zazwyczaj zawiera skrajny sarkazm. Często jest pisany wielkimi literami i mogą mu towarzyszyć obrazy lub emotikony. Flaming jest zatem poważnym naruszeniem netykiety. Rzadko niewrażliwa lub nieświadoma osoba może nieumyślnie opublikować wiadomość, która stanowi podżeganie. Flaming jest podobny do trollingu, chociaż ten drugi często wiąże się z próbami oszukania lub rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, podczas gdy flaming to węższy atak osobisty na charakter osoby i próba wywołania oburzenia. Flaming może wystąpić wraz z cybernękaniem i molestowaniem seksualnym w Internecie. Kiedy osoba inicjuje płomień, może to być szydercza zniewaga zwana flamebait. Kiedy dwie lub więcej osób angażuje się w ciągłą wymianę obelg i gróźb, wybucha wojna płomieni (lub "walka na ciasta"). Ogniste wojny na ogół otaczają kontrowersje dotyczące ważnych tematów, ale wiadomo, że rozpalają różnice dotyczące systemów operacyjnych komputerów, różnych marek samochodów, rywalizujących kandydatów na prezydenta, Bliskiego Wschodu i filmów. Podpalacze mogą nawet uciekać się do wzajemnego obrażania inteligencji, wskazując na błędy ortograficzne lub gramatyczne. Istnieje wiele nakładających się wyjaśnień płonących. Anonimowość komunikacji online pozwala niektórym osobom wyrażać wrogie myśli lub uczucia, których nie okazują kontaktu twarzą w twarz. Internauci są bardziej skłonni do angażowania się w podpalanie, gdy brakuje im wskazówek społecznych, które hamują takie zachowanie, a osoby podpalające rzadko ponoszą konsekwencje swoich działań. Flaming może wystąpić w kontekście gorących różnic politycznych, gdzie merytoryczne argumenty przeradzają się w wyzwiska. Może to wynikać z niezręcznych społecznie, niedojrzałych lub odizolowanych osób szukających uwagi, uwolnienia od stresu i zaspokojenia ego lub po prostu z tego, że ktoś czerpie sadystyczną przyjemność z obrażania innych. Można to zrobić w prostym celu przerwania konstruktywnej rozmowy bez wyraźnego powodu. Podpalacze często cieszą się z gorących reakcji, które uzyskują, co zachęca ich do większego podpalania. Uważa się, że Flamers składają się nieproporcjonalnie z dorastających mężczyzn. Często są to ludzie o bardzo niepopularnych lub ekstremistycznych poglądach na społeczeństwo. Flaming ma długą historię w Internecie, która sięga powstania Usenetu w latach 80. Rzeczywiście, termin flaming jest często przypisywany Usenetowi. W 1983 roku The Hacker′s Dictionary zdefiniował flaming jako "nieustanne i/lub wściekłe mówienie na jakiś stosunkowo nieinteresujący temat lub z wyraźnie śmieszną postawą" , chociaż znaczenie tego terminu zawęziło się do wskazania wrogich obelg. Większość płonących jest nieszkodliwa, ale poważne, konsekwentne płonące przez wiele osób może prowadzić do zranienia uczuć, gniewu, smutku, upokorzenia, a nawet depresji. Może to być szczególnie szkodliwe dla dzieci. Kiedy wybuchają wojny płomieni, można je zminimalizować, ignorując płomienie i traktując innych z cierpliwością, uprzejmością i szacunkiem. Ponieważ podpalacze lubią walkę i nie chcą rozwiązania, odpowiadanie w naturze tylko ich pobudza. Chociaż nie ma przepisów, które zabraniałyby flamingów per se, przedłużające się flamingi mogą skłonić dostawcę usług internetowych do zablokowania dostępu do określonej witryny. Niektóre blogi i komunikatory mają funkcje blokujące, które powstrzymują podpalaczy. Uczestnicy pokojów rozmów lub forów dyskusyjnych mogą zgłaszać palaczy moderatorowi lub webmasterowi i blokować tę osobę.


Powrót

Freenet



Freenet to platforma peer-to-peer oferująca bezpłatne usługi internetowe. Jest inspirowany libertariańskim etosem, który przenikał większość wczesnego Internetu i ma na celu zminimalizowanie możliwości cenzury i zmaksymalizować wolność słowa. Zapewnia ochronę przed spamem i silną ochronę prywatności oraz anonimowość podczas takich czynności, jak przeglądanie stron internetowych, blogowanie, publikowanie plików, publikowanie komentarzy na forach i pobieranie oprogramowania. Uosabia zdecentralizowane systemy przechowywania danych. Freenet nie zapewnia pełnej funkcjonalności i nie jest próbą naśladowania World Wide Web: Użytkownicy mogą uzyskiwać dostęp tylko do treści, które zostały przesłane do jego sieci. Przede wszystkim Freenet ceni sobie anonimowość swoich użytkowników, którzy przesyłają lub pobierają informacje, zapobiegając jakiejkolwiek możliwości zdominowania sieci przez jakąkolwiek grupę lub osobę. Anonimowość oferowana przez Freenet jest możliwa dzięki zastosowanej przez nią technice przechowywania małych, zaszyfrowanych fragmentów informacji rozprowadzanych między komputerami użytkowników. Duplikaty bloków są tworzone w celu zapewnienia redundancji. W szyfrowaniu wykorzystuje dwa różne typy kluczy. Te paczki są wymieniane bez posiadania przez jeden komputer pełnej zawartości pliku, w sposób podobny do sieci z komutacją pakietów. Każdy węzeł w sieci udostępnia przestrzeń dyskową i przepustowość do kierowania plików, a każdy węzeł nie jest świadomy ostatecznego miejsca docelowego wiadomości. Nie ma centralnych serwerów ani dedykowanych klientów. W tym sensie działa jako rozproszona tablica mieszająca. Pierwotnie Freenet używał heurystycznego algorytmu routingu do kierowania bloków między węzłami, który nie miał ustalonej lokalizacji, chociaż czyniło to go podatnym na ataki hakerów i zostało później zmienione. Freenet różni się od większości sieci peer-to-peer tym, że z jednej strony rozróżnia strukturę i protokół sieci, a z drugiej strony interakcje użytkowników. Nie tylko transmituje między swoimi węzłami, ale także przechowuje na nich. Dane, które nie zostaną pobrane w określonym czasie, są usuwane. Jest to zatem przykład sieci małego świata, bytu matematycznego, w którym węzły nie są sąsiadami, ale mogą być osiągalne przez każdy inny węzeł za pomocą krótkiej serii przeskoków. Freenet został opracowany w 1999 roku przez Iana Clarke'a, wówczas studenta Uniwersytetu w Edynburgu w Szkocji. Streszczenie Clarke'a na temat Freenet zostało opublikowane w 2001 roku i było szeroko czytane. Od tego czasu Freenet stale się rozwija. W 2008 roku przeszedł znaczną rewizję (wersja 7.0), z dwoma poziomami bezpieczeństwa - trybem darknet i opennet. Tryb Darknet sprawia, że Freenet jest prawie niewidoczny dla zewnętrznych obserwatorów, ale jest mniej wygodny. Kolejne zmiany uczyniły go bardziej wydajnym i zmniejszyły zużycie pamięci. Freenet oferuje kilka innych usług. System przesyłania wiadomości Freenet został zaprojektowany w celu udaremnienia spamu i ataków typu "odmowa usługi". Usługa udostępniania plików Freenet, Frost, jest napisana w Javie, ale jest podatna na ataki. Biblioteka protokołów klienta Freenet umożliwia wysyłanie i pobieranie informacji z Freenet. Freesites to strony internetowe w Freenet, ale zawierają tylko statyczne treści, co często prowadzi krytyków do wyśmiewania ich jako staromodnych. Freenet stał się potężnym symbolem oporu wobec kontroli Internetu i został doceniony przez zwolenników wolności słowa, takich jak Electronic Frontier Foundation. Jako narzędzie do omijania cenzorów Internetu, Freenet jest popularny w krajach o autorytarnych rządach, zwłaszcza w Chinach.


Powrót


[ 61 ]